સંઘ અને રાજ્યના કાર્યો અને જવાબદારીઓ: GPSC અને UPSC માટે

Question 1

નીચેનામાંથી કયો વિષય 'સંયુક્ત યાદી' માં નથી?

MCQ

લગ્ન અને છૂટાછેડા ફોજદારી કાયદો સ્થાનિક સ્વરાજ્ય વસ્તી નિયંત્રણ

Question 2

કયા અનુચ્છેદ હેઠળ કેન્દ્ર રાજ્યોને અનુદાન (Grants-in-aid) આપે છે?

MCQ

અનુચ્છેદ 280 અનુચ્છેદ 285 અનુચ્છેદ 275 અનુચ્છેદ 290

Question 3

ઝોનલ કાઉન્સિલ (Zonal Councils) એ કેવા પ્રકારની સંસ્થાઓ છે?

MCQ

ન્યાયિક ગેરબંધારણીય બંધારણીય વૈધાનિક

Question 4

કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે વહીવટી સંબંધો (Administrative Relations) બંધારણના કયા ભાગમાં દર્શાવેલ છે?

MCQ

ભાગ XI ભાગ X ભાગ XIV ભાગ XII

Question 5

સંયુક્ત યાદી (Concurrent List) નો વિચાર કયા દેશના બંધારણમાંથી લેવામાં આવ્યો છે?

MCQ

ઓસ્ટ્રેલિયા અમેરિકા કેનેડા આયર્લેન્ડ

Question 6

આંતર-રાજ્ય જળ વિવાદો (Inter-State Water Disputes) માટે કયા અનુચ્છેદ હેઠળ જોગવાઈ છે?

MCQ

અનુચ્છેદ 263 અનુચ્છેદ 261 અનુચ્છેદ 264 અનુચ્છેદ 262

Question 7

આંતર-રાજ્ય પરિષદ (Inter-State Council) ની સ્થાપના કરવાની સત્તા કોની પાસે છે?

MCQ

ગૃહ મંત્રાલય રાષ્ટ્રપતિ સંસદ વડાપ્રધાન

Question 8

નીચેનામાંથી કઈ સમિતિ કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધો સાથે સંબંધિત નથી?

MCQ

રાજમન્નાર સમિતિ પુંછી કમિશન વહીવટી સુધારા પંચ દિનેશ ગોસ્વામી સમિતિ

Question 9

જો રાજ્ય કેન્દ્રના નિર્દેશોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો રાષ્ટ્રપતિ કયા અનુચ્છેદ હેઠળ રાજ્યમાં બંધારણીય કટોકટી જાહેર કરી શકે?

MCQ

અનુચ્છેદ 352 અનુચ્છેદ 365 અનુચ્છેદ 360 અનુચ્છેદ 356

Question 10

બંધારણનો કયો અનુચ્છેદ કેન્દ્રને રાજ્યોને નિર્દેશ આપવાની સત્તા આપે છે?

MCQ

અનુચ્છેદ 256 અનુચ્છેદ 265 અનુચ્છેદ 260 અનુચ્છેદ 270

Question 11

નીચેનામાંથી કયો વિષય માત્ર 'સંઘ યાદી' (Union List) માં સમાવિષ્ટ છે?

MCQ

કૃષિ પોલીસ બેંકિંગ જાહેર આરોગ્ય

Question 12

રાજ્યની જવાબદારી છે કે તે સંઘની કારોબારી સત્તામાં અવરોધ ન ઊભો કરે, આ કયા અનુચ્છેદમાં છે?

MCQ

અનુચ્છેદ 259 અનુચ્છેદ 258 અનુચ્છેદ 257 અનુચ્છેદ 260

Question 13

ભારતીય બંધારણના કયા અનુચ્છેદ મુજબ સંસદને 'અવશિષ્ટ સત્તાઓ' (Residuary Powers) પર કાયદો બનાવવાની વિશિષ્ટ સત્તા છે?

MCQ

અનુચ્છેદ 245 અનુચ્છેદ 250 અનુચ્છેદ 252 અનુચ્છેદ 248

Question 14

રાષ્ટ્રીય કટોકટી (Art. 352) દરમિયાન, રાજ્ય યાદીના વિષયો પર કાયદો બનાવવાની સત્તા કોને મળે છે?

MCQ

રાજ્યપાલને સુપ્રીમ કોર્ટને રાજ્ય વિધાનસભાને સંસદને

Question 15

નાણા પંચ (Finance Commission) ની ભલામણોનો મુખ્ય હેતુ શું હોય છે?

MCQ

રાજ્યોનું વિભાજન કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે કરની વહેંચણી ચૂંટણી સુધારા શિક્ષણ નીતિ

Question 16

સંયુક્ત યાદીના વિષય પર જ્યારે કેન્દ્ર અને રાજ્ય બંને કાયદો બનાવે અને વિરોધાભાસ થાય, તો કોનો કાયદો માન્ય રહેશે?

MCQ

સુપ્રીમ કોર્ટ નક્કી કરશે રાજ્યનો બંને રદ થશે કેન્દ્રનો

Question 17

સરકારીયા કમિશન (Sarkaria Commission) ની રચના કયા વર્ષમાં કરવામાં આવી હતી?

MCQ

2007 1990 1973 1983

Question 18

કયા બંધારણીય સુધારા દ્વારા 'શિક્ષણ' વિષયને રાજ્ય યાદીમાંથી ખસેડીને સંયુક્ત યાદીમાં મૂકવામાં આવ્યો?

MCQ

86મો સુધારો 44મો સુધારો 42મો સુધારો 61મો સુધારો

Question 19

જ્યારે સંસદ બે કે તેથી વધુ રાજ્યોની વિનંતી પર રાજ્ય યાદીના વિષય પર કાયદો બનાવે, તો તે કાયદો કોને લાગુ પડે છે?

MCQ

માત્ર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને તમામ રાજ્યોને માત્ર વિનંતી કરનાર રાજ્યોને ભારતના સમગ્ર પ્રદેશને

Question 20

અનુચ્છેદ 249 હેઠળ, રાજ્યસભા રાજ્ય યાદીના વિષય પર કાયદો બનાવવાની સત્તા સંસદને આપી શકે છે, આ ઠરાવની મુદત કેટલા સમયની હોય છે?

MCQ

1 વર્ષ અનિશ્ચિત સમય 6 મહિના 2 વર્ષ