સંઘ અને રાજ્યના કાર્યો અને જવાબદારીઓ: GPSC અને UPSC માટે

Question 1

નાણા પંચ (Finance Commission) ની ભલામણોનો મુખ્ય હેતુ શું હોય છે?

MCQ

કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે કરની વહેંચણી ચૂંટણી સુધારા રાજ્યોનું વિભાજન શિક્ષણ નીતિ

Question 2

કયા બંધારણીય સુધારા દ્વારા 'શિક્ષણ' વિષયને રાજ્ય યાદીમાંથી ખસેડીને સંયુક્ત યાદીમાં મૂકવામાં આવ્યો?

MCQ

42મો સુધારો 61મો સુધારો 86મો સુધારો 44મો સુધારો

Question 3

આંતર-રાજ્ય જળ વિવાદો (Inter-State Water Disputes) માટે કયા અનુચ્છેદ હેઠળ જોગવાઈ છે?

MCQ

અનુચ્છેદ 262 અનુચ્છેદ 263 અનુચ્છેદ 264 અનુચ્છેદ 261

Question 4

જ્યારે સંસદ બે કે તેથી વધુ રાજ્યોની વિનંતી પર રાજ્ય યાદીના વિષય પર કાયદો બનાવે, તો તે કાયદો કોને લાગુ પડે છે?

MCQ

તમામ રાજ્યોને ભારતના સમગ્ર પ્રદેશને માત્ર વિનંતી કરનાર રાજ્યોને માત્ર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને

Question 5

સંયુક્ત યાદીના વિષય પર જ્યારે કેન્દ્ર અને રાજ્ય બંને કાયદો બનાવે અને વિરોધાભાસ થાય, તો કોનો કાયદો માન્ય રહેશે?

MCQ

કેન્દ્રનો બંને રદ થશે રાજ્યનો સુપ્રીમ કોર્ટ નક્કી કરશે

Question 6

નીચેનામાંથી કઈ સમિતિ કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધો સાથે સંબંધિત નથી?

MCQ

રાજમન્નાર સમિતિ પુંછી કમિશન વહીવટી સુધારા પંચ દિનેશ ગોસ્વામી સમિતિ

Question 7

સરકારીયા કમિશન (Sarkaria Commission) ની રચના કયા વર્ષમાં કરવામાં આવી હતી?

MCQ

1983 2007 1990 1973

Question 8

બંધારણનો કયો અનુચ્છેદ કેન્દ્રને રાજ્યોને નિર્દેશ આપવાની સત્તા આપે છે?

MCQ

અનુચ્છેદ 260 અનુચ્છેદ 256 અનુચ્છેદ 270 અનુચ્છેદ 265

Question 9

અનુચ્છેદ 249 હેઠળ, રાજ્યસભા રાજ્ય યાદીના વિષય પર કાયદો બનાવવાની સત્તા સંસદને આપી શકે છે, આ ઠરાવની મુદત કેટલા સમયની હોય છે?

MCQ

2 વર્ષ 1 વર્ષ અનિશ્ચિત સમય 6 મહિના

Question 10

કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે વહીવટી સંબંધો (Administrative Relations) બંધારણના કયા ભાગમાં દર્શાવેલ છે?

MCQ

ભાગ XIV ભાગ XII ભાગ X ભાગ XI

Question 11

ઝોનલ કાઉન્સિલ (Zonal Councils) એ કેવા પ્રકારની સંસ્થાઓ છે?

MCQ

વૈધાનિક ગેરબંધારણીય ન્યાયિક બંધારણીય

Question 12

નીચેનામાંથી કયો વિષય માત્ર 'સંઘ યાદી' (Union List) માં સમાવિષ્ટ છે?

MCQ

પોલીસ જાહેર આરોગ્ય બેંકિંગ કૃષિ

Question 13

સંયુક્ત યાદી (Concurrent List) નો વિચાર કયા દેશના બંધારણમાંથી લેવામાં આવ્યો છે?

MCQ

અમેરિકા ઓસ્ટ્રેલિયા કેનેડા આયર્લેન્ડ

Question 14

રાજ્યની જવાબદારી છે કે તે સંઘની કારોબારી સત્તામાં અવરોધ ન ઊભો કરે, આ કયા અનુચ્છેદમાં છે?

MCQ

અનુચ્છેદ 258 અનુચ્છેદ 260 અનુચ્છેદ 259 અનુચ્છેદ 257

Question 15

આંતર-રાજ્ય પરિષદ (Inter-State Council) ની સ્થાપના કરવાની સત્તા કોની પાસે છે?

MCQ

રાષ્ટ્રપતિ વડાપ્રધાન ગૃહ મંત્રાલય સંસદ

Question 16

જો રાજ્ય કેન્દ્રના નિર્દેશોનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ જાય, તો રાષ્ટ્રપતિ કયા અનુચ્છેદ હેઠળ રાજ્યમાં બંધારણીય કટોકટી જાહેર કરી શકે?

MCQ

અનુચ્છેદ 356 અનુચ્છેદ 360 અનુચ્છેદ 365 અનુચ્છેદ 352

Question 17

કયા અનુચ્છેદ હેઠળ કેન્દ્ર રાજ્યોને અનુદાન (Grants-in-aid) આપે છે?

MCQ

અનુચ્છેદ 290 અનુચ્છેદ 280 અનુચ્છેદ 275 અનુચ્છેદ 285

Question 18

નીચેનામાંથી કયો વિષય 'સંયુક્ત યાદી' માં નથી?

MCQ

ફોજદારી કાયદો લગ્ન અને છૂટાછેડા વસ્તી નિયંત્રણ સ્થાનિક સ્વરાજ્ય

Question 19

રાષ્ટ્રીય કટોકટી (Art. 352) દરમિયાન, રાજ્ય યાદીના વિષયો પર કાયદો બનાવવાની સત્તા કોને મળે છે?

MCQ

રાજ્યપાલને સંસદને રાજ્ય વિધાનસભાને સુપ્રીમ કોર્ટને

Question 20

ભારતીય બંધારણના કયા અનુચ્છેદ મુજબ સંસદને 'અવશિષ્ટ સત્તાઓ' (Residuary Powers) પર કાયદો બનાવવાની વિશિષ્ટ સત્તા છે?

MCQ

અનુચ્છેદ 250 અનુચ્છેદ 252 અનુચ્છેદ 248 અનુચ્છેદ 245